Nạn cường hào mới ở nông thôn và các lo ại “sưu thuế hãi hùng” + Nông dân Việt Na m khốn đốn vì các loại thuế, phí

Thật không thể nào tin nổi các loại thu phí, quỹ vô tội vạ ở nông thôn: “Quỹ thôn là 30 nghìn đồng/khẩu, quỹ thanh thiếu niên 30 nghìn đồng/khẩu, quỹ xây dựng hội trường 200 nghìn/khẩu…”. Đứa trẻ vừa lọt lòng cũng phải đóng đủ các loại quỹ. Không nộp thì… bị lùng sục, biên phạt, tịch thu… như trấn lột.

van2989.jpg
Mẹ con chị Toàn phải làm thêm mới có tiền sống, tiền làm ruộng chỉ đủ để đóng góp cho xã (Ảnh Soha)

Cách đây 31 năm, tôi có đọc phóng sự “Cái đêm hôm ấy… đêm gì?” của nhà văn Phùng Gia Lộc trên báo Văn Nghệ về chuyện bắt nợ – thu sản ở Thanh Hóa chẳng khác gì nạn thu tô bắt thuế thời thực dân đế quốc. Tiếng kẻng liên hồi giục giã, tiếng loa phóng thanh hết cỡ, rồi: “Gần một giờ sáng, công an, dân quân đã ập đến các nhà nợ thóc. Tiếng chó sủa vang, tiếng lợn kêu èng ẹc như bị chọc tiết ở các nhà gần quanh…”.

Xe đạp, phích, xô, lợn gà, bàn tủ, chum vại… bắt hết. Đến cả lúa giấu trong áo quan “các cháu phải nhịn để dành bữa sau cúng cỗ bà, làm ma bà!” và lúc “bà con thương mà chạy đến để ăn lưng cơm sốt”, cán bộ xã cũng không tha. Lương tâm nhà văn lên tiếng, đòi hỏi, Phùng Gia Lộc đã “không còn có thể che giấu nỗi đau của nhân dân bất hạnh”.

Xót xa và phẫn nộ, nhiều người tỏ thái độ muốn băm vằm đám cường hào mới xuất hiện ở nông thôn. Xã hội càng phát triển, văn minh, chuyện bất công ngang trái làm sao qua mắt được thế giới truyền thông, thì chuyện đóng góp phí, quỹ vô lý, lạm thu, tận thu bất công với cả “mùa sưu thuế kinh hoàng” từ hơn 30 năm trước tưởng rằng đã tiệt nọc và chỉ còn là nỗi buồn trôi về dĩ vãng, thì chuyện tương tự ở nông thôn Thanh Hóa vẫn cứ ngang nhiên xảy ra ngay đầu thế kỷ 21 này.

van2989-2.jpg
Trong danh sách này có cả khoản thu đóng góp nghĩa địa của một đứa trẻ

Thì đây, ở huyện Hậu Lộc, Thanh Hóa: “Thông báo của thôn Thái Hòa, xã Hưng Lộc, gửi cho chủ hộ Đ.T.S, thôn đã liệt ra tất thảy 20 khoản thu mà gia đình phải đóng. Gia đình bà S. có 6 khẩu, lần thu này bà phải nộp hơn 2,8 triệu đồng”. Có những gia đình nộp đến 4 – 5 triệu đồng quỹ, phí.

Nông dân nghèo nuôi con ăn học, lấy đâu tiền đóng các loại “sưu thuế hãi hùng” ấy? Không đóng thì bắt nợ, tịch thu đồ đạc, đưa lên loa truyền thanh bêu riếu tên tuổi. Tại xã Trường Sơn, huyện Nông Cống, ngay cả gia đình liệt sỹ do khó khăn, không đủ tiền đóng góp nên bị xã cắt hộ nghèo. Gia đình liệt sỹ thuộc diện chính sách, lẽ ra phải được ưu tiên, được quan tâm chăm sóc. Song họ nhẫn tâm lạnh lùng với cả gia đình có người đổ xương máu cho độc lập tự do của Tổ quốc.

Tôi đồ rằng trong chiến tranh, cái đám lý trưởng mới này không trốn lính thì cũng đào ngũ. Đúng là trẻ không tha già không thương, đường đường là gia đình liệt sỹ cũng chẳng được nể nang, sẵn sàng biên phạt!

Còn chị Toàn ở làng Thành Liên, xã Trường Sơn, Nông Cống, Thanh Hóa trồng lúa cả năm trên 2 sào ruộng, nếu nhịn ăn, bán sạch thóc cũng chỉ được 3 triệu đồng, nhưng đóng góp cho thôn xã 2 triệu đồng, số còn lại chi tiêu cho giống má, phân gio liệu có đủ? Bày ra các loại phí, quỹ rồi lùng sục, tịch thu tất, nếu như không nộp đủ: “Đoàn công tác đã quyết định “xuống tay”. Mấy người chạy bổ vào nhà sục sạo, tuy nhiên, chẳng có vật dụng gì đáng tịch thu”.

van2915-1.jpg
Chị Toàn trên chiếc giường đã từng bị tịch thu do chị không nộp đủ các loại tiền đóng góp (Ảnh Soha)

Nếu anh Dậu giữa mùa sưu thuế nhảy ra khỏi những trang tiểu thuyết Tắt Đèn cũng phải ngạc nhiên vì lại bắt gặp trương tuần, lý trưởng ở ngoài đời.

“Không tìm được cái gì đáng giá, mấy người ấy chực quay ra thì ông trưởng thôn lại lao vào. Ông ấy tháo chiếc giường mà vợ chồng cùng hai con của tôi đang nằm”. Cái giường cũ duy nhất của vợ chồng chị Toàn bị cánh tuần đinh mới tịch thu nên vợ chồng con cái chỉ còn cách trải chiếu nằm đất.

Mùa hè còn chịu được, chứ mùa đông bị nhiễm lạnh không viêm phổi thì cũng chết vì giá rét. Nếu trong nhà không có vật dụng quý nhất là cái giường, thì vợ chồng người nông dân đáng thương này có bị đám tuần đinh mới xông vào trói gô cổ như anh Dậu không?

Ở Hải Lộc, Hậu Lộc “có gia đình còn bị “tổ công tác đặc biệt” bốc mất mấy tấm ván canh”. Tấm ván canh là gỗ mua sẵn dành cho người già chết thì đóng quan tài. Cái thời 31 năm về trước trương tuần của “Cái đêm hôm ấy… hôm gì?” chỉ trấn lột thóc, để lại cái áo quan cho mẹ nhà văn Phùng Gia Lộc, xem ra vẫn còn nhân đạo hơn bọn cường hào mới bây giờ lấy cả tấm ván canh lo hậu sự của người già.

Ông Lê Văn Cuông – cựu đại biểu Quốc Hội cũng xót xa: “… Mùa sưu thuế hãi hùng ở Hậu Lộc cho thấy đang có sự xuất hiện trở lại của bộ phận cường hào, ác bá thời phong kiến ở nông thôn trong thời kỳ văn minh”.

Ông Cuông kể một câu chuyện người dân khốn khổ: “… do không đóng đủ tiền giao thông nông thôn, một chị nông dân đã bị chính quyền thôn, xã đến cưỡng bức bắt con bò mới mua để cày ruộng, sau đó bán cho người khác. Con chị đó đến ngăn thì bị họ đánh, phải đi bệnh viện”. Chuyện khó tin mà đã là sự thật ở làng quê Việt Nam.

Ở đây chính quyền thôn xã có hai cái sai: Một là, áp đặt ra quá nhiều khoản thu quỹ, phí nặng nề, vô lý. Người nông dân è cổ còng lưng gánh các loại phí thực ra là bị bóc lột một cách ngọt ngào, tinh vi mà không biết. Chúng ta đang phấn đấu đến một xã hội sống và làm việc theo pháp luật tiến bộ. Chắc hẳn những người lãnh đạo ở thôn xã phải hiểu luật hơn người dân bình thường.

1471624578canh-bao-ve-mot-loai-cuong-hao-moi-o-nong-thon-5.jpg
Bà Thi, một người nông dân cho biết mình cũng phải đóng góp nhiều khoản vô lý

Hiểu luật mà làm trái luật sẽ sinh ra nhũng nhiễu, phiền hà, hành xử tùy tiện. Hai là, áp đặt lạm thu, tận thu không đạt được kết quả thì cưỡng chế, ép buộc bằng các biện pháp mạnh chả khác gì trấn lột. Người dân nghèo, chân yếu tay mềm, không có khả nặng tự vệ bị “đè đầu cưỡi cổ”, kêu trời trời chẳng thấu, kêu đất đất chẳng hay. “Họ đến đông lắm, cả trưởng làng, phó làng cùng các cán bộ ở làng. Có cả các anh công an xã nữa”, chị Toàn kể lại.

Ông Lê Như Tiến, đại biểu Quốc hội khóa 12, 13, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội khóa 13 đau xót kêu lên: “… có lẽ đang hình thành tầng lớp giống như lý trưởng, chánh tổng ngày xưa, đó là cường hào mới ở nông thôn. Chỉ có cường hào mới thì mới o ép dân đến như thế”.

Nhà triết học khai sáng của nước Pháp Rousseau nói rằng: “Trong mọi trường hợp, sự trừng phạt thường xuyên là dấu hiệu yếu ớt và chểnh mảng của chính quyền”. Xã hội thối nát thì nhà tù nhiều hơn trường học, bạo lực cũng đồng nghĩa với… bất lực. Xã hội đại đồng là thôn cùng xóm vắng cũng vang tiếng hát cười, chứ không phải tiếng khóc than.

Cái cách tận thu, lạm thu và trấn lột, trừng phạt của chính quyền xóm xã một số nơi ở Thanh Hóa là một minh chứng cho sự yếu ớt và bất lực. “Chiến thắng” nhân dân bằng bắt bớ, thu phạt vô lý chỉ làm cho nỗi bất bình, mâu thuẫn làng quê tăng cao. Bần cùng hóa cũng bắt đầu từ sự bóc lột tinh vi này.

Lạm thu, tận thu, bày đặt ra nhiều loại phí nhưng ai biết hiệu quả sử dụng sẽ ra sao? Hay chỉ là trấn lột rồi chia chác? Sự việc nghiêm trọng đến mức ông Trịnh Văn Chiến, Ủy viên TƯ Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Thanh Hóa đã yêu cầu Bí thư huyện ủy Hậu Lộc kiểm tra ngay và báo cáo. Ông Chiến khẳng định: “Quan điểm của lãnh đạo tỉnh là phải bãi bỏ ngay những khoản thu không đúng các quy định của Nhà nước. Đối với các tổ chức, cá nhân nếu phát hiện có vi phạm trong việc này thì sẽ phải xử lý theo quy định của pháp luật”.

Trống pháp đình đã điểm rồi. Tiếng trống ấy có vang đến tai đám cường hào mới ở nông thôn Thanh Hóa hay không? Có cất lên cùng lúc với lưỡi dao cẩu đầu trảm hay chỉ là đánh trống bỏ dùi thì vẫn còn phải chờ đợi. Chờ đợi và hy vọng!

Nhà văn Sương Nguyệt Minh


===

Nông dân Việt Nam khốn đốn vì các loại thuế, phí

000_BN8JI.jpg
Một nông dân mang lúa đã thu hoạch trên một cánh đồng ở ngoại ô Hà Nội vào ngày 9 Tháng 6 năm 2016. AFP PHOTO

Nông dân Việt Nam phải đóng nhiều khoản phí, thậm chí có những khoản họ cho là vô lý, trong khi thu nhập quá ít ỏi khiến đời sống của họ vốn đã vất vả thêm phần nặng nhọc.

Các khoản thuế đối với người làm nông nghiệp

Việt Nam là một nước sản xuất nông nghiệp và chủ yếu là trồng lúa theo phương thức thủ công, chưa được cơ giới hóa nhiều. Trong khi đó ruộng đất lại manh mún, nhất là ở những tỉnh đất nông nghiệp ít ỏi.
Việc trồng lúa đối với người nông dân tại những nơi đó còn khó khăn không những phải lệ thuộc nhiều vào thời tiết mà còn khó khăn do giá giống, phân bón, thuốc trừ sâu các loại… cao. Bên cạnh đó họ phải cõng thêm nhiều loại phí từ trung ương quy định cũng như của địa phương đưa ra.

Theo nghị quyết của chính phủ ban hành vào ngày 24 tháng 11 năm 2011 có quy định về việc miễn thuế, phí đối với việc sử dụng đất nông nghiệp, thì nhà nước có quy định sẽ miễn các loại thuế về sử dụng đất nông nghiệp, điều này có hiệu lực đến ngày 31 tháng 12 năm 2020.

Tôi thấy khoản thuế giao thông ngân sách và khoản lao động mà họ gọi là lao động sống, 2 khoản thuế đó là nặng và vô lý nhất.
– Chị Hiền, huyện Yên Thành

Tuy nhiên, nhiều gia đình làm nông nghiệp ở Việt Nam vẫn còn phải đóng những loại thuế về việc sử dụng đất nông nghiệp, và còn cõng thêm nhiều loại phí khác do xã tự đề ra.

Lúa làm ra khó bán, nếu có bán được thì giá lại thấp, thời tiết luôn chuyển biến phức tạp, khó lường nhưng các chi phí cho sản xuất nông nghiệp thì mỗi lúc một cao dân lại không có thêm các nghành nghề phụ khác để họ có thể làm thêm; trong khi đó các khoản thuế, phí mà dân phải trả cho sản xuất nông nghiệp lại quá cao so với mức quy định. Ngoài ra lại có những khoản thu không hợp lý như thuế lao động sống, giao thông ngân sách mà họ lại thu nặng…

Anh Dương quê ở Nam Đàn, tỉnh Nghệ An cho biết trong vụ thu hoạch hè thu vừa qua gia đình anh phải nộp tất cả 20 loại thuế, trong đó có những loại thuế, phí nhà nước cũng như tỉnh không quy định mà chính quyền huyện, xã lại đề ra và bắt dân phải nộp.

Anh Dương cho biết một số loại thuế, phí mà gia đình anh phải nộp trong năm vừa qua anh cũng cho biết nặng nhất là khoản xây dựng nông thôn mới, 1 người phải đóng gần 1 triệu/1 năm.

“Quỹ an ninh quốc phòng, đền ơn đáp nghĩa, quỹ phòng chống thiên tai, phí vệ sinh môi trường…”

Chị Hiền ở huyện Yên Thành cũng cho biết, hiện nay không đóng các loại thuế, phí về đất nông nghiệp nữa nhưng bên cạnh đó các loại phí, thuế liên quan đến đất nông nghiệp lại tăng rất mạnh như giao thông ngân sách hay lao động sống.

“Trong vụ chiêm vừa qua thì tôi thấy khoản thuế giao thông ngân sách và khoản lao động mà họ gọi là lao động sống, 2 khoản thuế đó là nặng và vô lý nhất, nhà tôi 4 lao động phải nộp hơn 600.000 đồng cộng với khoản nợ cũ thì hơn 800.000 đồng.”

Trong khi nhiều hộ làm nông nghiệp ở Nghệ An lại phản đối vì có nhiều loại thuế, phí nông nghiệp quá cao và vô lý, thì nhiều địa phương thì người dân không mấy quan tâm đến chuyện này.

Anh Vượng quê ở tỉnh Thái Bình cho biết thì chính quyền xã bảo nộp nhiêu tiền thuế nông nghiệp rồi các loại phí khác thì người dân nộp, chứ không có giấy tờ gì hết.

“Bọn em khi nộp thuế không có tờ giấy gì hết nên bọn em không biết, bọn em chỉ biết là đến đó họ nói bao nhiêu thì nộp bấy nhiêu thôi.”

000_Hkg10258875.jpg
Nông dân thu hoạch cà chua ở phía Bắc tỉnh Bắc Ninh. Ảnh chụp ngày 1 Tháng ba năm 2016. AFP PHOTO

Hiện nay, ở huyện Nam Đàn anh Dương cũng cho biết là việc sinh con thứ 3 cũng bị xã quy vào quỹ dân số và mỗi gia đình cũng phải nộp 2 triệu.

“Bữa đi họp, không phạt sinh con thứ 3 nhưng lại quy vào quỹ dân số.”

Không những chính quyền thu các khoản thuế, phí đối với người lao động mà cả những người tàn tật hay trẻ em chính quyền cũng thu.

Trên báo dân trí số ra ngày 20 tháng 8 năm 2016 với tựa đề gia cảnh “chị Dậu” của người đàn ông tàn tật vẫn phải đóng 13 loại khoản phí. Bài báo cho biết anh Vương Đình Dũng, 1 người tàn tật ở xã Nghi Thái, huyện Nghi Lộc, tỉnh Nghệ An, gia đình anh thuộc diện hộ nghèo, đến cái ăn còn thiếu nhưng 1 năm gia đình anh cũng phải đóng các loại thuế, phí gần 1 triệu đồng.

Chính quyền ép người dân nộp

Khi người dân thấy có nhiều khoản thu vô lý, không có quy định rõ ràng của nhà nước cũng như của chính quyền địa phương thì người dân không nộp, tuy nhiên nếu không nộp thì người dân làm gì cũng khó khăn, nhất là trong việc đi xin giấy tờ nơi chính quyền xã, nếu người dân chưa nộp thì chính quyền sẽ không làm cho bất kỳ giấy tờ gì.

Chị Hiền ở Nghệ An cho biết:

“Người dân làm gì cũng phải xuống xã xin dấu, như người dân xuống xin triện vay ngân hàng họ không chấm triện, trẻ con sinh ra làm giấy khai sinh họ cũng không chấm triện, các hồ sơ đi làm ăn xa họ cũng không chấm triện, họ bắt nạp tiền sản lượng họ mới chấm triện. Có trường hợp chị kia là gia đình hộ nghèo đi mổ đi mổ lại nhiều lần, chị ấy xuống xã nhận tiền hộ nghèo thì họ trừ vào tiền sản lượng chứ cũng không trả tiền hộ nghèo đó.”

Cơ quan chức năng nói gì?

Trước những khoản thu vô lý, không có quyết định rõ ràng thì nhiều hộ gia đình ở Nghệ An đều có những phản ánh lên chính quyền cấp xã, huyện tuy nhiên chính quyền lại không trả lời một cách rõ ràng cho người dân, lại chối quanh co.

Những khoản này đều được dân thống nhất, thông qua dân, đóng góp tự nguyện là chính.
– Đại diện UBND xã Diễn Hạnh

Người dân trên địa bàn huyện Yên Thành không được biết các khoán thuế giao thông ngân sách cũng như thuế lao động sống như thế nào. Chúng tôi có liên lạc với ông Nguyễn Tiến Lợi chủ tịch huyện Yên Thành nhưng ông Lợi cho biết là không có 2 loại thuế đó.

“Trong Yên Thành không có thuế ngân sách giao thông cũng như thuế lao động sống, thông tin đó không có.”

Còn nhiều chính quyền cấp xã lại bảo là do dân đóng góp tự nguyện.

Đại diện UBND xã Diễn Hạnh, huyện Diễn Châu cho biết:

“Những khoản này đều được dân thống nhất, thông qua dân, đóng góp tự nguyện là chính.”

Tình trạng thu thuế nông nghiệp quá nặng và vô lý đang làm người dân bất mãn. Bên cạnh đó việc chưa thống nhất được với nhau giữa cơ quan chính quyền từ huyện xuống xã trong những khoản thu đối với nông dân khiến nhiều nông dân hoang mang.

Xưa kia nông dân than thở phải bán mặt cho đất, bán lưng cho Trời; nay họ còn phải nai lưng ra đóng góp những khoản phí cho địa phương mà thường nông dân không biết rõ có được sử dụng cho phúc lợi dân nghèo hay không!

Hoàng Dung

(RFA)

This entry was posted in Uncategorized. Bookmark the permalink.

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s